සිංහල යනු ශ්රී ලාංකික අපගේ ආදරණීය මවු බසයි. ලොව ඇති අනේක විධ වූ සිය ගණනක් භාෂා අතරින් සුන්දරතම භාෂාවයි. ලෝකයේ අක්ෂර මාලාවන් අතරින් දෙවැනියට අලංකාරම අක්ෂර මාලාව හිමි වන්නේ ද අපේ හෙළ බසටයි. ඒ සුන්දර වූ වටකුරු අකුරෙන් ලියවෙන අපේ සිංහල භාෂාවේ ආරම්භය ගැන දැන ගන්නට ඔබත් කැමතිද ?
සිංහල අක්ෂර ක්රමය වඩාත් පෘථුල වූ, විශාල අක්ෂර මාලාවකින් හෙබියකි. සිංහල අක්ෂර ක්රමය තුල ශබ්දාක්ෂර 50 කට අධික ප්රමාණයක් දකින්නට ඇති නමුත්, අප එදිනෙදා ව්යවහාරයේදී භාවිතා කරන්නේ එයින් ශබ්දාක්ෂර 38 ක් පමණ ප්රමාණයකි. පුරාණ බ්රාහ්මී අක්ෂර මාලාවෙන් විකාශණය වී පැවතෙන සිංහල අක්ෂර ක්රමය, එයින් පසුව පිළිවෙලින් ග්රන්ථ අක්ෂර ක්රමය හා පසුව පැමිණි කදම්භ-පල්ලව අක්ෂර ක්රමයන්ට නෑකම් කියයි. බ්රාහ්මී අක්ෂර යනු පුරාණ සෙල්ලිපි වල භාවිතා වූ අක්ෂර මාලාවයි. එසේම එම බ්රාහ්මී අක්ෂර මාලාවෙන්ම විස්තෘත වී පැමිණ ඇති කණ්ණඩ, මලයාලම්, තෙළිඟු, දෙමළ හා දේවනාගරී යන ඉන්දු-ආර්ය අක්ෂර මාලාවන්ට ද සිංහල භාෂාව කිට්ටු සම්බන්ධකම් පෙන්වයි.
පැරණිතම සිංහල අක්ෂර මාලාව වූ සිංහල ප්රාකෘතයේ පුරාණතම භාවිතාවයන් දක්නට ලැබෙන්නේ ක්රිස්තු පූර්ව තුන්වන සියවස තරම් වූ ඈත යුගයේදීයි. ඒ බුද්ධාගම ලංකාද්වීපයට ලැබීමත් සමගයි. එයින් පසුව පාලි භාෂාව හා ත්රිපිටක ධර්මය යන කාරණා ඔස්සේ සිංහල භාෂාව හා අක්ෂර මාලාව විකාශනය වී ඇති බව පෙනී යයි.
සිංහලයේ පරිණාමය පහත පරිදි කොටස් හතරකට බෙදා දැක්විය හැකියි.
• සිංහල ප්රාකෘතය - ක්රි.ව. තුන්වන සියවස වන තෙක්
• මූලාකෘත සිංහලය - ක්රි.ව. 3 වන සියවස සිට 7 වන සියවස තෙක්
• මධ්යතන සිංහලය - ක්රි.ව. 7 වන සියවස සිට 12 වන සියවස තෙක්
• නූතන සිංහලය - ක්රි.ව. 12 වන සියවස සිට වර්තමානය තෙක්
සිංහල අකුරු මේ තරම් ලස්සන කුමක් නිසා දැයි ඔබ මොහොතක් වත් සිතා තිබේ ද ? සිංහල අකුරු වටකුරු හැඩයට විකාශනය වී ඇත්තේ පුරාතනයේ එය ලේඛණගත කරන ලද සම්ප්රදායන්ට අනුගත වෙමින් බව පෙනී යයි. අතීතයේදී සිංහල භාෂාව අක්ෂර ලෙසින් ලේඛණගත වූයේ පදම් කරගත් තල් කොළ මත බව ඔබ දන්නවා ඇති. තල් පත් මත ලිවීමේදී සෘජු රේඛාවන් ඇඳිය නොහැකි වූයේ තල්පත ඉරී යන නිසායි. ඒ නිසා තල් පත් මත ලිවීමේ පහසුව සඳහා සිංහල අක්ෂර මාලාව වටකුරු හැඩයට විකාශනය වී තිබෙන බව පෙනී යයි.
ශ්රී ලංකාව තුළ හා එයින් පිටතට සංක්රමණය වූ සියල්ලන්ම එක්ව ගත් විට, සිංහල භාෂාව භාවිතා කරන්නේ මිලියන 16 ක් තරම් වන ඉතා සුළු ප්රමාණයක් පමණි. ලෝකයේ අනෙකුත් භාෂා හා සසඳා බැලීමේදී මේ අඩු භාවිතාවය නිසා සිංහල භාෂාව අනාගතයේ දී වැනසී යෑමේ අවධානමට මුහුණ දී ඇති භාෂාවකි. ඉතිහාසය ගෙන බැලීමේදී පෙරදී අපටම අනන්ය වූ සිංහල ඉලක්කම් ද තිබුණු බව පෙනී යයි. නමුත් 19 වන ශත වර්ෂයේ මුල භාගයේදී පමණ ඉංග්රීසි ක්රමයට අනුගත වෙමින් අප හින්දු අරාබි ඉලක්කම් භාවිතා කරන්නට ගැනීමත් සමග ඒ අපේ ඉලක්කම් අභාවයට ගොස් තිබේ. එසේම තවත් උදාහරණයක් දක්වතොත්, පෙර යුගයන් හිදී නැවතීමේ ලකුණ ලෙස භාවිතා කරන ලද කුණ්ඩලිය (෴) නම් වූ අක්ෂරය ද මේ වන විට භාවිතයෙන් ඉවත් වී තිබේ.
අපේ මව් බස වන සිංහලය පාලි, සංස්කෘත ආදී ප්රාචීන ආර්ය භාෂාවකින් බිඳී ආවකැයි සැලකේ. එය ඉන්දු ආර්ය භාෂා ගණයට අයත් බසක් බව විද්වත් මතයයි. ඒ අනුව බැලීමේදී සිංහල භාෂාවට සිංහල ජාතිය මෙන්ම දීර්ඝ ඉතිහාසයක් තිබේ. අද අපි භාවිතා කරන ව්යවහාරික සිංහල බස ඉන්දියානු ආර්යකරණය නිසා නවීකරණයට ලක්වූවකි. නමුත් ඉන්දු ආර්යයන් ලංකාවට පැමිණීමට පෙර සිට (මහින්දාගමනයට පෙර) අප මුතුන් මිත්තන් හෙළබස නොහොත් යක්ෂ ගෝත්රික භාෂාව භාවිතා කර ඇත. අප අදටත් භාවිතා කරන ඔළුව, කට, බඩ ආදී වචන සංස්කෘත හෝ පාලි හෝ වෙනත් එවැනි භාෂාවක දක්නට නොමැති අතර ඒවා හෙළ බසින් පැමිණි ඒවා ලෙස සැලකේ. එමෙන්ම මාල දිවයින් වැසියන් භාවිතා කරන භාෂාව හෙළ බසින් සම්භවය ලබා අරාබි මුස්ලිම් සංස්කෘතියෙන් විස්තෘත වූවක් සේ සැලකිය හැකියි. මේ අනුව පෙනී යන්නේ ප්රාග් ඓතිහාසික යුගයේ පවා අප දියුණු බසක් භාවිත කර ඇති බවයි. අද ලොව පුරා අස්සක් මුල්ලක් නෑර පැතිර ඇති අන්තර්ජාතික භාෂාව ලෙස සැලකෙන ඉංග්රිසිය භාෂාවක් වශයෙන් ගොඩනැගෙන්නට පෙර සිටම අප ජාතිය බසෙන් පොහොසත්ව සිටියෝය.
ඈත අතීතයේ සිටම ඉතා දියුණු බසක් ලෙස, ප්රායෝගිකව භාවිතා කළ සංකීර්ණ අක්ෂර මාලාවක් ලෙස සිංහල භාෂාව හා හෙළ අකුරු බොහෝ දුරක් පැමිණ තිබේ. ලිඛිත භාවිතාවයන් අත්හැර අද්යතන ලෝකය ඩිජිටල් යුගයකට අවතීර්ණ වී ඇති අපේ කාලයේ දී මේ ලස්සන, වටකුරු සිංහල අක්ෂර නව ආරකින් ඉදිරියට ගෙන යෑම සඳහා වර්තමානයේ භාවිතා වන්නේ ඩිජිටල් අවකාශයයි. අන්තර්ජාලය තුළ ද, පරිගණක හා ස්මාට් දුරකථන ආදී ජංගම උපාංගයන් හි සිංහල භාවිතය වැඩි දියුණු කිරීම හා ඒ සඳහා දිරි දීම අපගේ මවු භාෂාවට කරන සේවයක් ලෙස සැලකිය හැකියි. ඒ අරමුණ සඵල කරගැනීමට නම්, හැකි සෑම විටම සිංහල භාෂාවෙන් වැඩ කිරීමට ඔබ අප සැම දෙන අධිෂ්ඨාන කර ගත යුතුය.
